Menu
Aandoeningen

Dyshidrotisch eczeem

Dyshidrotisch eczeem is een ontsteking van de handen (en soms ook de voeten) die wordt gekenmerkt door met vocht gevulde blaasjes en blaren. De oorzaak van dyshidrotisch handeczeem is, ondanks veel onderzoek, niet duidelijk.

Afdeling(en)

Onderzoek en diagnose

Dyshidrotisch eczeem is een ontsteking van de handen (en soms ook de voeten) die wordt gekenmerkt door met vocht gevulde blaasjes en blaren op de handpalmen, de zijkanten van de vingers en de voetzolen. Het vocht in de blaasjes is vaak helder of iets troebel. Later drogen de blaasjes in en krijgen ze een bruine kleur. Nog later schilferen de ingedroogde blaasjes af. Dyshidrotisch eczeem is een veel voorkomende aandoening, die vaak chronisch is.

Hoe ziet het eruit?

Een aanval van dyshidrotisch handeczeem begint typisch met het vrij plotseling ontstaan van groepjes diep in de huid gelegen gespannen blaasjes die met helder vocht gevuld zijn. Soms zijn de blaasjes slechts speldeknop groot, maar soms ontstaan ook grotere blaasjes die met elkaar kunnen samenvloeien tot blaren van 1-2 cm groot.

De klachten bestaan aanvankelijk uit lichte jeuk of branderig gevoel. De blaasjes drogen meestal vanzelf in, hetgeen de huid stug kan maken. Soms leidt deze stugge huid tot de vorming van pijnlijke kloven. Als de blaasjes ingedroogd zijn schilferen deze geleidelijk af. De hele cyclus van het begin van de blaasjes tot het einde van het afschilferen duurt ongeveer 4 weken. Niet zelden ontstaat in de laatste fase weer een nieuwe episode met blaasjes.

Soms gaat het eczeembeeld over in een vorm van handeczeem met langdurig schilferen en kloven van de handpalmen. In veel gevallen van dyshidrotisch handeczeem staan de blaasjes niet op de voorgrond. Hier treedt de schilfering op zónder dat de blaasjes aanwezig of duidelijk zichtbaar zijn geweest: deze vorm van handeczeem noemt men dyshidrotisch eczeem van het type lamellaris sicca.

Wat is de oorzaak?

De oorzaak van dyshidrotisch handeczeem is, ondanks veel onderzoek, niet duidelijk. Er zijn wel verschillende 'verdachte' uitlokkende factoren die als mogelijke oorzaak worden genoemd. De meest bekende zijn:

  • aanleg voor constitutioneel eczeem
    Mensen die als kind veel last hebben gehad van constitutioneel eczeem (eczeem in de plooien van knieën en ellebogen en gezicht) of nog steeds dit eczeem hebben, zouden mogelijk een verhoogd risico hebben op het ontwikkelen van dyshidrotisch eczeem.

  • irriterende stoffen
    Direct contact met sterk irriterende stoffen zoals bepaalde soorten olie die in de metaalindustrie worden toegepast kan in sommige gevallen leiden tot dyshidrotisch eczeem.

  • contact met allergische stoffen
    Handeczeem dat veroorzaakt wordt door een contactallergische reactie geeft meestal eczeem op dehand rug. Desalniettemin zijn ook heftige, met blaasjes gepaard gaande allergische reacties beschreven aan de handpalmen. Sommige geurstoffen, chroom en nikkel zijn beschreven als allergenen die dit beeld kunnen veroorzaken. Uw arts zal bij langdurig dyshidrotisch handeczeem meestal onderzoek willen doen naar mogelijke contactallergieën.

  • schimmelinfecties
    Een schimmelinfectie (meestal aan de voeten) kan aanleiding geven tot een beeld van dyshidrotischeczeem aan de handen. De manier waarop deze 'reactie op afstand' ontstaat is nog niet geheel opgehelderd. Het loont echter zeker de moeite om in het geval van een dyshidrotisch eczeem aan de handen een lokale schimmelinfectie elders op het lichaam te behandelen, ook al geeft deze geen klachten.

  • stress
    Geestelijke spanningen hebben een negatief effect op alle vormen van eczeem, dus ook op dyshidrotisch handeczeem. De precieze rol van stress in individuele gevallen is echter vaak moeilijk vast te stellen. Stress is dan ook nooit de oorzaak van eczeem, maar kan het eczeem wel verergeren. Natuurlijk is het omgekeerde ook waar: het hebben van handeczeem kan op zich zelf ook weer leiden tot (meer) spanningen.

  • onbekend
    Helaas wordt, ondanks adequaat onderzoek, bij 80% van de mensen met een dyshidrotisch handeczeem nooit een oorzaak van het eczeem gevonden.