Lintopdrachten overslaan
Verdergaan naar hoofdinhoud
Omhoog

Hoe kunnen wij u helpen?

ONDERZOEK

A - Z AZ lijst gebruiken om een pagina te vinden
Home > Onderzoeken > Ruggenprik (lumbaalpunctie)

Ruggenprik (lumbaalpunctie)

Wat is ruggenprik (lumbaalpunctie)?
Een lumbaalpunctie is een onderzoek dat via een ruggenprik onder in de rug plaatsvindt. Voor dit onderzoek heeft de neuroloog ongeveer 10 ml hersenvocht (liquor) nodig uit de wervelkolom. Dit vocht wordt aangemaakt in de hersenen en zit tussen de vliezen rond de hersenen en het ruggenmerg. Het dient onder andere als stootkussen om hersenen en ruggenmerg te beschermen. Onderzoek van hersenvocht kan informatie geven over aandoeningen van de hersenen, het ruggenmerg, de zenuwwortels en de hersenvliezen. Soms kan de neuroloog dit direct zien, maar het hersenvocht gaat tevens voor onderzoek naar het laboratorium.

De neuroloog prikt met een dunne, holle naald tussen twee wervels, in het onderste gedeelte van de wervelkolom. Omdat hier geen ruggenmerg zit, alleen hersenvocht, is er geen gevaar op beschadiging van het ruggenmerg.

De voorbereiding

  • U hoeft niet nuchter te zijn en bedkleding is niet nodig.
  • Vertel de arts als u overgevoelig bent voor alcohol, jodium of pleisters vóór het onderzoek. Meld het gebruik van bloedverdunnende middelen aan uw arts. Sommige bloedverdunners moeten vóór de behandeling tijdelijk worden gestaakt.

Melden
U meldt zich op de afgesproken dag, tijdstip en afdeling. Neem uw patiëntenpas mee. Moet dit worden gewijzigd, laat dit dan bij de receptie hoofdingang veranderen. Als het onderzoek tijdens uw opname in het ziekenhuis plaatsvindt, dan geeft de verpleegkundige u de nodige informatie.

Het onderzoek

  • De neuroloog die de punctie uitvoert, legt eerst uit wat er gaat gebeuren.
  • U gaat op uw linkerzijde op bed liggen. Om de ruimte tussen de wervels zo groot mogelijk te maken, brengt u uw neus zo dicht mogelijk naar uw knieën. Maak hierbij uw rug zo bol mogelijk. De verpleegkundige helpt u daarbij.
  • De arts bepaalt eerst de plek van de prik, desinfecteert deze met alcohol of jodium en brengt dan de naald rustig in. De meeste mensen ervaren de prik niet als pijnlijker dan een bloedprik in de arm. Soms meet de neuroloog eerst de druk van het hersenvocht waarna het via de naald langzaam in het buisje druppelt. Hiervoor moet u rustig blijven liggen. Het kan enige tijd duren tot er voldoende vocht is verkregen.
  • De arts verwijdert de naald en plakt een pleister op het prikgaatje.
  • Meestal neemt een medewerker van het laboratorium nog wat bloed af via een prik in uw arm. Dit is nodig om de gegevens uit het bloedonderzoek te vergelijken met die uit het onderzoek van het hersenvocht.

De duur
Het onderzoek duurt ongeveer 10 minuten.

Na het onderzoek
Na de punctie mag u zowel liggen als zitten. Het is noodzakelijk dat u na het onderzoek veel drinkt om de aanmaak van het hersenvocht te stimuleren. De verpleegkundige brengt u daarom extra water, thee of koffie. Als u verder geen klachten heeft mag u uit bed en naar huis. Regel vooraf vervoer, het is niet verstandig zelfstandig deel te nemen aan het verkeer.

Leefregels
Als u weer thuis bent mag u uw dagelijkse werkzaamheden weer hervatten. U hoeft zich niet te houden aan specifieke leefregels.

Complicaties
Meestal zijn er geen nadelige gevolgen van het onderzoek. Soms treed er tijdelijk wat nek- en/of hoofdpijn op door de verminderde druk in het hoofd. Hiervoor mag u een pijnstiller nemen, bijvoorbeeld paracetamol. Een enkele keer kan de nek- en/of hoofdpijn aanhouden, met name bij het opstaan of als u gaat liggen. Dit komt door het nalekken van het vocht uit het prikgaatje in de vliezen. Als u een pijnstiller neemt en u gaat een poosje op bed liggen, gaat het meestal vanzelf over. Houdt de pijn thuis aan, dan kunt u tussen 8.00 - 17.00 uur bellen naar de polikliniek Neurologie, tel.: (0570) 53 51 10.

Een enkele keer komt het voor dat de klachten blijven bestaan. Er wordt dan na 4 á 5 dagen een zogenaamde ‘bloodpatch’ bij u gedaan. Hiervoor wordt u een halve dag opgenomen. De neuroloog neemt eerst wat bloed af via uw arm. Daarna volgt een prik als bij de lumbaalpunctie; maar nu wordt een kleine hoeveelheid van uw eigen bloed in het prikgaatje gespoten. Dit bloed stolt direct en sluit daardoor het gaatje goed af. Hierna verdwijnen ook uw klachten.

De uitslag
Uw behandelend specialist bespreekt de uitslag met u ongeveer 2 weken na het onderzoek. U krijgt daarvoor een afspraak mee van de secretaresse van de afdeling.

Verhindering
Bent u onverwacht verhinderd, bel dan tijdig de polikliniek Neurologie. Iemand anders kan dan in uw plaats worden behandeld.

Vragen?
Hebt u na het lezen van deze folder nog vragen, stel die dan gerust aan uw neuroloog, of als u bent opgenomen aan de verpleegkundige. Ook kunt u bellen naar de polikliniek Neurologie, tel.: (0570) 53 51 10 op werkdagen van 8.00 - 17.00 uur.

Context menu