Lintopdrachten overslaan
Verdergaan naar hoofdinhoud
Omhoog

Hoe kunnen wij u helpen?

BEHANDELING

A - Z AZ lijst gebruiken om een pagina te vinden
Home > Behandelingen > Dunne darmstoma - verzorging

Dunne darmstoma - verzorging

Onlangs bent u in het Deventer Ziekenhuis geopereerd aan uw dikke/dunne darm. Daarbij heeft de specialist een dunne darmstoma aangelegd. Dat betekent dat de ontlasting uw lichaam niet meer op de normale manier kan verlaten. Een stoma krijgen is een ingrijpende gebeurtenis die een grote verandering tot gevolg heeft. De komende tijd komt er veel op u af en wordt er veel van u gevraagd. Om goed met een stoma om te kunnen gaan is het belangrijk dat u er zelf goed voor leert zorgen. Door zo snel mogelijk na de operatie mee te helpen en te oefenen krijgt u voldoende zelfvertrouwen om thuis zelf voor de stoma te zorgen. Deze informatie stipt voor u de belangrijkste onderwerpen rondom de verzorging van uw stoma aan. Op de 4e of 5e dag na de operatie, afhankelijk van uw herstel krijgt u een gesprek plaats, over uw stoma, met u en uw partner/familielid. Wilt u deze informatie voor het gesprek lezen en aan het eind aankruisen waar u graag meer over wilt weten?

Wat is een dunne darm stoma?
Een dunne darm stoma is een kunstmatige uitgang voor ontlasting en wordt ook wel ileostoma genoemd. Tijdens de operatie is een lus van de dunne darm door de buikwand naar buiten gehaald, darmdeel wordt geopend en vastgehecht in de huid van de buikwand. Dit noemen we een dubbelloops ileostoma. Een stoma heeft geen kringspier, wat betekent dat u de ontlasting niet aan voelt komen of op kunt houden. De stoma produceert de hele dag ontlasting. De ontlasting wordt opgevangen in een zakje dat rond het stoma op de buik wordt geplakt. Het is belangrijk om voldoende tijd te besteden aan de verzorging van het stoma.

Soorten stomamateriaal
Er zijn twee soorten opvangsystemen: een eendelig en een tweedelig opvangsysteem. Een eendelig opvangsysteem is een stomazakje met een kleeflaag, dat rechtstreeks op de huid rond het stoma wordt bevestigd. Een tweedelig opvangsysteem is een huidplak met apart verwisselbare stomazakjes. Het stomazakje wordt op de huidplak bevestigd. Omdat de ontlasting bij een dunne darm stoma meestal vrij dun is, wordt een stomazakje gebruikt dat aan de onderzijde kan worden geopend. In overleg met de stomaverpleegkundige kiest u het meest geschikte materiaal.

Aanbrengen en verwisselen van het stomazakje
Voor het aanbrengen en verwisselen van een stomazakje is het volgende van belang:
  1. Leg eerst alles klaar wat u nodig hebt:
    • natte en droge gaasjes
    • evt. een washandje
    • afvalzakje
    • schaar
    • stomamateriaal
    • stomamal
  2. Knip de nieuwe huidplak een 1-2 mm groter uit dan het stoma om de huid goed te beschermen. Gebruik hierbij de stomamal en controleer regelmatig of deze nog goed past.
  3. Breng uw materiaal bij voorkeur staand of zittend aan evt. met behulp van een spiegel.
  4. Steun de huid op de plaats waar de huidplak wordt losgeweekt. Gebruik hierbij een nat gaasje.
  5. Maak de huidplak voorzichtig van boven naar beneden los van de huid.
  6. Kijk naar de achterkant van de huidplak, inspecteer op mogelijke problemen en vouw het materiaal dicht.
  7. Doe het materiaal meteen in de afvalzak om te voorkomen dat de geur zich blijft verspreiden.
  8. Reinig de huid rond het stoma met lauw of koud kraanwater. Gebruik hierbij een gaasje. Gebruik geen zeep, aceton of alcohol; de huid droogt hiervan uit.
  9. Bij verwisselen van het stomamateriaal kunnen er plakresten achterblijven op de huid rond het stoma. Gebruik voor het verwijderen hiervan bij voorkeur alleen water en een gaasje. Als er dan nog plakresten achterblijven verdwijnen deze bij de volgende plakwissel.
  10. Droog de huid rond het stoma deppend met een droog gaasje.
  11. Verwijder het beschermpapier van de kleeflaag van de huidplak.
  12. Trek met één hand de huid van uw buik strak. Vouw bij een ééndelig systeem de huidplak met het zakje dubbel (met het plakgedeelte naar buiten). Plak de huidplak eerst onder het stoma, druk dit goed aan en plak dan de huidplak naar boven. Druk de huidplak vooral dichtbij het stoma goed aan.
  13. Bij een tweedelig opvangsysteem: plak de huidplak rond het stoma, druk alles goed aan, vooral rondom het stoma, en bevestig het zakje daarna op de huidplak.
  14. Controleer of het materiaal goed vast zit.

Wanneer verwisselen?
Het beste tijdstip om het dunne darm stoma te verzorgen is voor het ontbijt dan is de productie het minst. Vervang of leeg het zakje indien deze voor een derde deel is gevuld en voor de nacht. Het ééndelig systeem moet u minimaal 1 keer daags verwisselen. Verwissel bij gebruik van een tweedelig systeem de huidplaat om de 3 dagen of eerder als:

  • u zichzelf ruikt (wijst vaak op lekkage); ga nooit bijplakken;
  • u pijn of jeuk hebt onder de huidplaat; huidirritatie wordt vaak veroorzaakt door ontlasting.

Verzorging
Hieronder volgen een aantal aandachtspunten die voor de verzorging van uw stoma van belang zijn:

  • Bedenk alvast een geschikte plek thuis waar u het stoma gaat verzorgen: staand, afneembare vloer, bij een kraan, kastje, tafeltje of bak voor de spullen, evt. gebruik maken van een spiegel of make up spiegel die je in de wastafel kan leggen.
  • Leer een vaste volgorde aan. Zo maakt u zich de verzorging eigen en overzichtelijk.
  • Na de operatie kan uw stoma opgezet zijn met vocht. Dit neemt langzaam af. Belangrijk is om het materiaal hierop aan te passen. U krijgt een passende mal mee naar huis. Bij elke plakwissel controleert u of de mal nog passend is en zo nodig past u deze aan. Op deze manier voorkomt u dat er ontlasting op de huid komt. Na 10-12 weken heeft het stoma zijn eigenlijke vorm aangenomen.
  • De huid rondom het stoma dient er net zo uit te zien als de huid op de buik. De huid mag na het verwijderen van het stomamateriaal rood zijn. Echter na een aantal dagen moet dit wegtrekken anders moet u contact  opnemen met de stomaverpleegkundige.
  • Lekkage is een veelvoorkomend probleem: er komt ontlasting op de huid wat een rode/kapotte huid kan veroorzaken. Belangrijk is te achterhalen wat de oorzaak hiervan is. Raadpleeg na 2 keer lekkage de stomaverpleegkundige.
  • Verwijder haren rondom het stoma en houd deze kort door het met een scheermesje te scheren. Het plakken is minder pijnlijk en u hebt minder kans op lekkage. Doe dit niet met ontharingscrème of scheerschuim, dit is slecht voor de huid onder de stomaplak.
  • Gebruik geen vette crème, olie of zinkzalf op de plaats waar het stoma zit; de huidplaat plakt niet op een vette huid.
  • Het slijmvlies van het stoma ziet eruit als de binnenkant van je mond, het kan gemakkelijk bloeden bij de verzorging, dit is niet erg en stopt meestal snel. Indien de kleur verandert dan moet u contact opnemen met de stomaverpleegkundige.
  • Het stomazakje heeft een filter om de geur tegen te gaan,  indien het filter nat wordt werkt het niet meer. In de doos met stomazakjes bevinden zich stickertjes die u op het filter kunt plakken als u gaat zwemmen of douchen. Deze wordt dan niet nat en als u na afloop het stickertje weer verwijdert, werkt het filter nog.
  • U kunt met een stoma gewoon douchen of in bad. Doet u dit zonder opvangsysteem. U hoeft niet bang te zijn dat er water in het stoma loopt. Er kan wel ontlasting uit het stoma komen. Houd toiletpapier of gazen bij de hand.
  • Meld bij elk bezoek aan een specialist dat u een stoma hebt. Mogelijk dat rekening gehouden kan worden met methoden voor onderzoek en behandeling.
  • Het kan voorkomen dat uw zakje gaat lekken tijdens het slapen. Dit komt uw matras niet ten goede. U kunt een matrasbeschermer gebruiken. Deze heeft een katoenen bovenlaag en een speciale plastic onderlaag die ervoor zorgt dat het vocht niet in het matras trekt.

Stomamateriaal

  • Zorg dat u altijd voor 1 week stomamateriaal op voorraad hebt.
  • Zorg dat u een extra huidplak en zakje meeneemt, ook al bent u maar een uurtje van huis. Neem altijd een afvalzakje mee om het stomazakje in te doen. Er zijn huidplakken verkrijgbaar die u niet zelf hoeft te knippen.
  • Schrijf merk, naam en cijfers van de stomaproducten op een briefje dat u bij zich draagt. Er zijn namelijk veel soorten en één cijfer verschil kan betekenen dat het zakje niet goed aansluit op het stoma.
  • Als u op vakantie gaat neem dan ruim voldoende stomamateriaal mee en verdeel de voorraad over de handbagage en koffer(s). Raadpleeg voor meer aandachtspunten en tips de folder "Stoma en vakantie".
  • De vergoeding van het stomamateriaal is afhankelijk van uw verzekering. Wijziging van materiaal wordt via de stomaverpleegkundige aan de medisch speciaalzaak doorgegeven.
  • Afvalzakje mag weggegooid worden in de grijze container. Stomadragers hebben vanwege hun stomamateriaal standaard meer afval en daardoor meer kosten. U kunt bij de gemeente navragen of er een vergoedingsregeling is en hoe u daarvoor in aanmerking komt.

Materiaalgebruik en kosten
Om u een beeld te geven van de kosten van het stomamateriaal is het volgende schema opgesteld:

Stomamateriaal Gebruikersnorm​ Adviesprijs​
​eendelig open systeem ​1-2 zakjes per dag ​€ 240,00/30 stuks
​tweedelig opensysteem ​max. 4 huidplaten per week
1-2 zakjes per dag
​€   77,00/10 stuks
€   79,00/30 stuks

 

Leefregels
Probeer geleidelijk uw activiteiten weer uit te breiden zodat u uw leven kunt leid en zoals voorheen.

  • Ook sporten, zwemmen en sauna zijn gewoon mogelijk.
  • De eerste 6 weken na de operatie mag u nog niet zwaar tillen, daarna langzaam uitbreiden. Bij zwaar tillen bij huishoudelijk of lichamelijk werk is het van belang uw buikspieren te trainen en het preventief dragen van een band te overwegen. Deze band wordt niet vergoed door de verzekering.
  • In de herstelfase mag u niet afvallen advies is 1-2 keer per week wegen op hetzelfde tijdstip en met dezelfde weegschaal. Indien u afvalt dan moet U dit melden bij de arts stomaverpleegkundige.
  • Zorg ervoor dat u niet te zwaar wordt, dit kan problemen geven met de verzorging van het stoma.
  • Regelmatig eten bevordert een regelmatig ontlastingspatroon. Maak uw drie hoofdmaaltijden iets kleiner en eet tussendoor ook een zetmeelproduct, zoals een halve boterham, een beschuit of cracker. Hierdoor wordt de ontlasting meer gebonden. Drink niet te veel waterige vloeistoffen achter elkaar. Varieer met wat u drinkt. Drink niet te veel bij een maaltijd en combineer drinken met eten.
  • Probeer rustig te eten en goed te kauwen. Risicovolle voedingsmiddelen voor een obstructie en verstopping van het stoma zijn asperges, champignons, taugé, zaden, noten, stukken ananas en sinaasappel.
  • Als u last heeft van gasvorming dan kan dit komen door veel lucht in te slikken. Dit gebeurt ook vaker bij het eten en drinken van kauwgom, frisdrank met koolzuur en voedingsmiddelen als kool, ui, prei en peulvruchten.
  • De dikke darm onttrekt vocht en zouten aan de ontlasting. Omdat dit bij u door de dunne darm stoma niet meer gebeurt, zal de ontlasting zacht tot vloeibaar zijn. Het is belangrijk dat u de productie van het stoma bijhoudt. Een normale productie is tussen 500 en 700 ml.  U leegt het zakje indien deze voor een derde gevuld is. We gaan er dan vanuit dat er 150 ml in het zakje zit. U kunt de productie berekenen door het aantal keren legen te vermenigvuldigen met 150 ml. Voorbeeld: 6 keer legen x 150 = 900 ml. Bij productie van meer als een liter moet u contact opnemen met de stomaverpleegkundige.
  • Om het vochtverlies aan te vullen moet u net zoveel glazen vocht extra drinken als het aantal keren legen. Dus als u 300 ml ontlasting verliest moet u 300 ml extra drinken. (extra bouillon, vruchtensap, energydrank/AA drank). Of u voldoende vocht binnenkrijgt kunt u ook controleren door te kijken naar de kleur van uw urine: uw vochtbalans is goed als uw urine lichtgeel is.
  • Per keer legen (bij 1/3 vulling) verliest u ook 1 gram zout. Ook dit moet u dagelijks aanvullen. Neem b.v. een extra glas bouillon of soep. Bij onvoldoende zoutgebruik voelt u zich moe, duizelig, prikkelbaar, u heeft krampen, u valt in korte tijd af. Na enige tijd zal de ontlasting wat steviger worden omdat de dunne darm de functie van de dikke darm overneemt.
  • Het kan voorkomen dat u na de operatie loze aandrang heeft of dat u slijm verliest via de anus. U hoeft zich hierover geen zorgen te maken. U kunt op het toilet gaan zitten en voorzichtig proberen het slijm eruit te persen indien dit niet lukt, kunt u contact opnemen met de stomaverpleegkundige.

Ontslag
Het stomamateriaal voor de eerste periode wordt verzorgd door het ziekenhuis. De verpleegkundige meldt u aan bij de medisch speciaalzaak.  Het stomamateriaal wordt een dag na uw ontslag thuis bezorgd. Op verzoek kan dit met een persoonlijk bezoek.

Stomapaspoort
In het stomapaspoort staat allerlei informatie over het stoma,  het materiaal dat u gebruikt en hoe u het kunt bestellen.

Stomalife
StomaLife is een nieuwe manier van samenwerken in de stomazorg. Het is de bedoeling dat u zoveel mogelijk zelfstandig uw  stoma kan verzorgen. De stomaverpleegkundige helpt u hierbij en is uw aanspreekpunt voor al uw vragen en problemen rondom uw stoma, zowel in het ziekenhuis als in de thuissituatie. De stomaverpleegkundige houdt bij ontslag contact met u . Zij kan een aantal keren  bij u thuis of in een zorginstelling komen om hulp te bieden bij de stomazorg. Bij ontslag wordt met u afgestemd wat uw wensen zijn. Om voor stomaLife in aanmerking te komen dient u een toestemmingsverklaring te ondertekenen.

Gevulde toilettas
Bij ontslag krijgt u een toilettas gevuld met stomamateriaal mee naar huis zodat u voldoende materiaal heeft totdat de firma het materiaal bezorgd.

Nazorg en Controle
Op de afdeling wordt met u de nazorg besproken. Indien nodig maken we op korte termijn een belafspraak of we plannen een huisbezoek in.  Veertien dagen na de operatie dienen de hechtingen uit het stoma verwijderd te worden en er vindt een wondcontrole plaats. In overleg met u kan dit ook thuis plaats vinden. Zes weken na de operatie volgt een afspraak bij de behandelend specialist, dit wordt vaak gecombineerd met de stomaverpleegkundige waar het verdere herstel besproken wordt.

Wanneer contact opnemen?
Als u  thuis bent kunnen zich onverhoopt klachten voordoen. Als u een van de volgende klachten heeft neemt u contact op:

  • bij huidirritatie, lekkage van stomamateriaal of andere problemen met het stoma of de stomazorg;
  • koorts hoger dan 38,5 graden Celsius
  • bloed bij de ontlasting;
  • toename van pijn;
  • misselijkheid en braken;
  • gedurende 2 dagen geen ontlasting;
  • als u om andere reden uw situatie niet vertrouwt.

Met wie contact opnemen?

  • Tijdens kantoortijden:  polikliniek Heelkunde, tel.: (0570) 53 50 60. Zij nemen contact op met de stomaverpleegkundige en u wordt zo spoedig mogelijk terug gebeld.
  • Buiten kantooruren kunt u contact opnemen met de Spoedeisende Hulp, tel.: (0570) 53 53 00. Hebt u problemen met uw stoma die niet kunnen wachten tot de volgende dag? Bel dan naar de verpleegkundige van C2  tel.: (0570) 53 53 53 toestel 2237. 24 uur per dag bereikbaar.
  • U kunt bij niet acute problemen mailen naar stomaverpleegkundige@dz.nl
  • Maandag en donderdag is er telefonisch spreekuur van 13.00 tot 14.00 uur. U krijgt rechtstreeks de stomaverpleegkundige aan lijn, tel: (0570) 53 63 86.

Meer informatie
De belangrijkste aandachtspunten worden op de 4e of 5e dag na de operatie besproken en dit is tevens het oefenmoment om het stoma samen met uw partner of familielid te verzorgen. Wilt u hier alvast aangeven welke onderwerpen u graag wilt bespreken?

□ de operatie
□ verzorging van het dikke darmstoma
□ materiaal/leverancier
□ leefregels
□ wat mag ik wel en niet
□ iets anders, namelijk…………….

Kijk ook voor meer informatie op www.stomavereniging.nl of www.stomaatje.nl

Context menu