Lintopdrachten overslaan
Verdergaan naar hoofdinhoud
Omhoog

Hoe kunnen wij u helpen?

ORGANISATIE

A - Z AZ lijst gebruiken om een pagina te vinden
Home > Organisatie > Timpaan
Het Deventer Ziekenhuis is een middelgroot ziekenhuis dat brede, medisch-specialistische basiszorg biedt voor de inwoners van Salland e.o.. Vanuit onze opleidingsinspanning zijn we trots lid van de Samenwerkende Topklinische opleidingsZiekenhuizen (STZ). We behoren hiermee tot de top van de algemene ziekenhuizen. Organisatie Organisatie

Timpaan

Geschiedenis
Op het terrein van het nieuwe Deventer ziekenhuis staat naast de ingang van de parkeergarage het timpaan (bovendeel) van de poort van het voormalige Geertruidengasthuis opgesteld. Deze poort is in 1618 gebouwd; dit jaartal is bovenin te zien. Het Geertuidengasthuis stond toen in de Molenstraat bij de niet meer bestaande Pestgasthuissteeg, op de plaats waar zich nu de Fermerie bevindt. Door deze poort kon men het terrein van het ziekenhuis betreden.
 
     
De provisoren (regenten) van het gasthuis waren opdrachtgevers. Toen in 1883 het gasthuis naar de Singel werd verplaatst, werd dit bovendeel meegenomen en op een nieuwe balk geplaatst met daarop de naam Geertruidengasthuis. Op een foto uit het eind van de 19e eeuw is deze poort aan de Singel goed te zien. In 1940 is bij de verplaatsing van het ziekenhuis naar de Fesevurstraat het poortgebouw afgebroken en het bovendeel ervan naar de kelder van dit ziekenhuis overgebracht. Het heeft daar gelegen, totdat in 2007 het idee ontstond dit bovendeel op het terrein van het nieuwe ziekenhuis opnieuw op te richten. Dankzij sponsoring van de Rotaryclub Deventer staat sinds eind 2009 het timpaan op zijn nieuwe plaats.  
     
Beschrijving van het timpaan
Bovenaan in het driehoekig gevelveld staat het jaartal 1618. Daaronder zijn in het midden het stadswapen van Deventer (de adelaar) en aan de zijkanten twee welgevormde zeemeerminnen te zien.
De centrale voorstelling van het reliëf toont een man die met een hoed op in bed ligt. Rechts van hem zit een vrouw in gebedshouding. Links een man die in een stoel uit een boek voorleest, terwijl zijn hoed op tafel ligt. Het is waarschijnlijk een predikant met een bijbel, omdat het gedicht onder dit tafereel naar een bijbelse passage verwijst. Onder het bed staat op een plavuizenvloer een po. Het gordijn dat om het bed heen hing is gedeeltelijk weergegeven. Aan weerzijden van het reliëf zijn Ionische pilasters aangebracht.
 
     
Onder het reliëf staat een gedicht van de Deventer dichter Jan van der Veen:

VOOR KRIIGS VERVOLGH INT LAND,
OF DUEREN TIIT NOCH BEST IS,
TE VALLEN IN GODTS HANDT,
WANT TROOSTELIICKER PEST IS.

In vertaling luidt de tekst als volgt:
'' Te verkiezen boven verdere strijd in het land of hongersnood, is het vallen in Gods hand, want de pest (die hij ons dan zal zenden) is nog het minst van alle kwaden. ''
 
     
Het gedicht is een toespeling op het bijbelverhaal in II Samuel 24. Als straf voor zijn hoogmoed moest David uit drie kwaden kiezen: drie jaar hongersnood, drie maanden vluchten voor zijn achtervolgers of drie dagen lang de pest. David zei daarop tot de profeet Gad liever in de handen van God te vallen dan in de handen van mensen. Daarop liet God de pest in Israel uitbreken. Waarschijn lijk spelen op de achtergrond ook de ervaringen met de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) mee.
Het gedicht wordt geflankeerd door twee wapenschilden. Het linker schild bevat links een boom met drie takken aan weerszijden, rechts een liggende halve maan met drie vogels.
  

Aan de rechterkant een wapen met links drie korenaren en rechts een getand kruis. Waarschijnlijk gaat het om familiewapens van de provisoren van het gasthuis. Wie in 1618 provisoren waren weten we niet, omdat de jaarrekening die een van hen opstelde verloren is gegaan. In de jaren daarvoor en daarna worden Hendrick Losscher en Derick van de Colck als provisor genoemd. De onderkant van het timpaan wordt gevormd door een tekstbalk die rond 1883-1884 is vervaardigd.
 

Foto's timpaan Deventer in beeld (kies nr 010050; 016687 of 017697)