Lintopdrachten overslaan
Verdergaan naar hoofdinhoud
Omhoog

Hoe kunnen wij u helpen?

ORGANISATIE

A - Z AZ lijst gebruiken om een pagina te vinden
Home > Organisatie > Geschiedenis DZ
Het Deventer Ziekenhuis is een middelgroot ziekenhuis dat brede, medisch-specialistische basiszorg biedt voor de inwoners van Salland e.o.. Vanuit onze opleidingsinspanning zijn we trots lid van de Samenwerkende Topklinische opleidingsZiekenhuizen (STZ). We behoren hiermee tot de top van de algemene ziekenhuizen. Organisatie Organisatie

Geschiedenis DZ

Het Deventer Ziekenhuis ontstaat in 1985 uit een fusie van het Sint Geertruiden Gasthuis of Ziekenhuis én het Sint Jozef Ziekenhuis. Voor de historie van die instellingen gaan we eeuwen terug in de Deventer geschiedenis.
  

Sint Geertruiden Gasthuis of Ziekenhuis
In 1472 staat aan de Molenstraat in Deventer het Sint Geertruiden Gasthuis, algemeen armenhuis, speciaal bestemd voor pestlijders. Pest is de meest gevreesde ziekte omdat die heel besmettelijk is en snel om zich heen grijpt. Pestlijders worden gemeden. Daarom moeten zij en hun huisgenoten, als ze de straat opgaan, een lange, witte stok meenemen. Of hangt er aan hun huizen als herkenningsteken een bos stro en prijkt op de gevel een grote P.

 
Tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) vinden ook zieke soldaten een onderkomen in het Gasthuis. In 1580 liggen er maar liefst 120 armen, pestlijders en soldaten in het Sint Geertruiden Gasthuis. Zelfs met 2 of 3 patiënten in 1 bedstede kan het huis alle 'ellendighen' nauwelijks herbergen. De tijd die patiënten in het Gasthuis verblijven, varieert van een paar dagen tot 2 jaar. Aan het Sint Geertruiden Gasthuis zijn geen artsen in vaste dienst verbonden: er zijn alleen huisartsen, die in die tijd stadsartsen worden genoemd, op afroep beschikbaar. En ook van verpleegkundigen heeft niemand in die tijd gehoord. Over de patiënten ontfermt zich een moeder, geassisteerd door enkele meiden. Zij verzorgt de zieken: dat betekent onder andere hen 1x per week op zaterdag verschonen, voor hen koken, wassen en nachthemden en handdoeken naaien. Per zaal hebben de zieken 1 handdoek. Patiënten die niet bedlegerig zijn, helpen mee in de huishouding.

  

Rond 1800 gaat er een andere wind waaien in het Sint Geertruiden Gasthuis, dat steeds vaker 'Sint Geertruiden Ziekenhuis' wordt genoemd: er komen nieuwe huisregels. Kunnen tot dan toe alle arme mensen voor hulp aankloppen, vanaf nu worden alleen patiënten opgenomen als zij een verwijsbrief met daarin een diagnose van een geneesheer kunnen laten zien. Diagnoses worden ruim gesteld: 'groot ongemak' is al voldoende voor opname. In de 19e eeuw bloeit de medische wetenschap in hoog tempo op. Steeds meer patiënten komen naar het 'St Geertrui' en het ziekenhuis groeit uit zijn voegen. Daarom wordt het plan opgevat een nieuw ziekenhuis te bouwen. Dat gebeurt in 1884. Voor f 150.000,- inclusief inrichting en stoffering, verschijnt er een nieuw gebouw aan de Singel.

De jaren verstrijken en het Sint Geertruiden ziekenhuis ontwikkelt zich steeds verder. Rond de eeuwwisseling maken de ongeschoolde moeders en meiden plaats voor 'echte' gediplomeerde verpleegsters, meisjes van goede komaf. En de eerste artsen worden verbonden aan het ziekenhuis. Naast deze organisatorische vernieuwing verandert er veel op technisch gebied. Er komt bijvoorbeeld een laboratorium en een echte operatiekamer, die niet meer op de straat uitkijkt. Tot die tijd verdringen mensen zich voor de ramen van de OK en spuien ze ongezouten kritiek op de chirurg.
 

Door deze veranderingen wordt het Sint Geertruiden Ziekenhuis omstreeks 1910 echt te klein en technisch verouderd. Plannen worden gemaakt voor een nieuw ziekenhuis aan de Fesevurstraat. Het zal nog tot 1940 duren voordat het gebouw er werkelijk staat. Eind 1940 verhuizen personeel en patiënten per bakfiets en ambulance naar het nieuwe ziekenhuis. Tijdens de Tweede Wereldoorlog worden herhaaldelijk mensen opgenomen die op de vlucht zijn. Als de Duitsers lucht krijgen van deze 'immitatiepatiënten' zorgt het ziekenhuis ervoor dat zij 'echt' ziek worden. Zo bezorgt een huidarts de patiënten een onschuldige, maar vervaarlijk uitziende uitslag. Na de oorlog breekt in de ziekenhuiswereld een periode aan waarin de technologie een hoge vlucht neemt. Er komen meer artsen die meer specialismen beheersen. Die artsen stellen allemaal hun eisen aan ruimte, apparatuur en assistentie. Om hieraan te voldoen, besluit het ziekenhuisbestuur in 1958 tot nieuwbouw naast het bestaande gebouw. In 1973 wordt het nieuwe complex aan de Fesevurstraat betrokken.

 

Het Sint Jozef Ziekenhuis
Het Sint Jozef ziekenhuis heeft een veel kortere geschiedenis dan het Sint Geertruiden ziekenhuis. Het start in 1875 in de Bruynssteeg in Deventer. De Zusters van Liefde verplegen hier de zieken. Het ziekenhuis is met name bedoeld voor arme mensen en mensen die het katholieke geloof de rug hebben toegekeerd. Een liefdevolle verpleging door religieuzen zou een positieve invloed hebben op het zieleheil van deze patiënten, meent men in die tijd. De eerste artsen die regelmatig in het ziekenhuis werken, zijn chirurgen. Zij werken ook in het Sint Geertruiden ziekenhuis. Overigens verloopt de aanstelling van artsen niet altijd zonder slag of stoot. In 1927 bijvoorbeeld, wordt een arts voor huid- en geslachtsziekten niet toegelaten in het Sint Jozef ziekenhuis omdat zijn patiënten niet kunnen worden verpleegd door vrouwen, laat staan door de nonnen.
  
Wat voor het Sint Geertruiden ziekenhuis geldt, is ook bij het Sint Jozef ziekenhuis het geval: de medische-technische vooruitgang en organisatorische ontwikkelingen nopen het ziekenhuis tot aanpassing en uitbreiding. In 1897 betrekt het Sint Jozef ziekenhuis een pand in de Nieuwstraat. Aan dat pand wordt een deel gebouwd. Als dat er  staat, is het geld op. Om toch meubilering, gasverlichting en instrumentarium te kunnen aanschaffen, besluit het Sint Jozef ziekenhuis een loterij op touw te zetten. Hoofdprijzen zijn onder andere zilveren kelken en kaarsenstandaards die een pastoor het ziekenhuis heeft nagelaten. Al snel blijkt het nieuwe onderkomen niet te voldoen aan de eisen van die tijd. Alleen nieuwbouw kan een oplossing bieden. Het ziekenhuisbestuur rekent en cijfert, maar nieuwbouw valt niet te betalen. In plaats daarvan volgt een onafzienbare reeks van verbouwingen. Uiteindelijk komt de nieuwbouw er toch, in de Van Oldenielstraat. Maar dan is het 1956.

  

Deventer Ziekenhuis
Op 1 januari 1985 fuseren de 2 ziekenhuizen. Die fusie komt niet uit de lucht vallen. Beide ziekenhuizen zijn van oudsher sterk op elkaar gericht. Zo zijn er specialisten die én in het Sint Jozef én in het Sint Geertruiden ziekenhuis werken. Maar ook op andere gebieden wordt samengewerkt. Zo hebben de ziekenhuizen gezamenlijk een apotheek en bloedbank en stellen zij samen opleidingsprogramma's op. Directe samenwerking op het gebied van patiëntenzorg blijft echter lange tijd taboe. Het Sint Jozef ziekenhuis vindt bijvoorbeeld dat een niet-katholieke verpleegster aan het bed nu eenmaal niet kan. Maar maatschappelijke ontwikkelingen verkleinen de verschillen tussen beide ziekenhuizen. De samenwerking wordt steeds nauwer en mondt uiteindelijk uit in een fusie. De naam wordt Stichting Deventer Ziekenhuizen, kortweg Deventer Ziekenhuis.

 

Een nieuw gebouw
Ofschoon de fusie goed verloopt, blijven de 2 locaties lang in gebruik. Een samenvoeging en renovatie van de gebouwen wordt overwogen, maar al snel blijkt dat volledige nieuwbouw efficiënter is. De bouwplannen stranden in 1997, maar op 11 mei 2004 gaat dan toch de 1e paal de grond in voor een geheel nieuw ziekenhuis. Aan de Oostkant van Deventer - op de Rielerenk - verschijnt hét ziekenhuis van de 21e eeuw. Een gedachte die niet alleen tot uitdrukking komt in een nieuw gebouw, maar ook in een andere manier van werken. Daarvoor gebruikt het ziekenhuis het mede door hen ontwikkelde meerstromenmodel en een visie op vraaggestuurde zorg. 


Onze historie is uitgebreid beschreven in het boek 'De Deventer Ziekenhuizen Sint Geertruiden - Sint Jozef' door C.M. Hogestijn. Het boek is in 1991 uitgegeven door Arko Uitgeverij BV. Het ISBN-nummer is: 90 72047 14 1. Het boek is mede gebruikt als bron voor deze pagina.