Staar

Met uw behandelend oogarts hebt u afgesproken dat u binnenkort wordt geopereerd aan staar (cataract) op de Dagbehandeling van het Deventer Ziekenhuis. Deze folder geeft u informatie over een staaroperatie.

Wat is staar?
Normaal gesproken is de lens in het oog helder, bij staar is de lens troebel. Als de lens troebel is, bereiken lichtstralen de binnenzijde van het oog (het netvlies) minder goed. Hierdoor kunnen verschillende klachten ontstaan, zoals: wazig zien, dubbelzien, minder kleur zien (grauwer) en het zien van schitteringen. Ook kan door het ontwikkelen van de staar de brilsterkte veranderen. De oorzaak van het ontstaan van staar is meestal veroudering van het weefsel waaruit de ooglens is opgebouwd.

Staaroperatie
Opereren is de enige manier om echt iets te doen aan staar. Er bestaan geen medicijnen tegen staar. De behandeling van staar bestaat uit het verwijderen van de troebele lens, die wordt vervangen door een nieuwe heldere kunstlens. Er zijn verschillende soorten kunstlenzen, hierover kunt u lezen in een aparte folder “kunstlenzen gebruikt bij een staaroperatie”.

Bij een staaroperatie wordt de modernste operatietechniek gebruikt (phaco-emulsificatie). De operatie begint met een klein sneetje in het oog (2,5 - 3 mm.). De lens hangt in het oog aan elastische vezels. De inhoud van de lens bevindt zich in een lenszakje. Om de inhoud (de staar) uit het lenszakje te verwijderen zal de oogarts een ronde opening maken in het voorste deel van het lenszakje. De lens wordt verpulverd en weggezogen. In het lege lenszakje wordt een vouwbare kunstlens geplaatst. De kunstlens is vouwbaar om door de kleine opening in het oog te kunnen en komt op dezelfde plaats als de oorspronkelijke lens. Er is geen hechting nodig omdat het een kleine wond is met een soort klepmechanisme.

Een staaroperatie behoort tot een van de veiligste en succesvolste chirurgische operaties. Wij doen ons uiterste best complicaties te vermijden. Over het algemeen verloopt 98% van de operaties probleemloos.

Resultaten van 12.000 staaroperaties in Deventer ziekenhuis zijn geanalyseerd. Hieruit blijkt dat indien er behoudens staar geen andere andere relevante oogziekten zijn, het gezichtsvermogen door een staaroperatie verbetert bij 97% van de mensen. En verder blijkt dat 88,5% van de mensen na de staaroperatie een gezichtsscherpte haalt tussen de 80 en 120%. Een staaroperatie is hiermee een van de meest succesvolle operaties die er bestaan. Helaas is geen enkele ingreep zonder risico’s. Tijdens de operatie kunnen zich problemen voordoen waardoor het soms niet mogelijk is de beoogde kunstlens in het oog te plaatsen. Zo kan er een scheurtje in het lenskapsel ontstaan, een beschadiging van de ophangbandjes van de lens of een bloeding. Met name als er problemen zijn tijdens de staaroperaties is er later een licht verhoogde kans op een netvliesloslating in dat oog. Extreem zelden kan er een infectie in het oog ontstaan na de operatie (enkele dagen tot enkele weken na de operatie) die in het ergste geval kan leiden tot blindheid in dat oog (endophthalmitis). Soms ontstaat er zonder dat hier een directe oorzaak voor is vocht in het netvlies na een staaroperatie, het herstel van het gezichtsvermogen kan dan langer duren. Vaak herstelt dit spontaan, soms is behandeling met medicijnen nodig, in een enkel geval geeft dit geen maximaal herstel van gezichtsvermogen. Een uitgebreid overzicht van resultaten en complicaties bij een staaroperatie kunt u vinden op de website (www.oogartsen.nl)

Voorbereidingen op de operatie
Om de operatie zo goed mogelijk te laten verlopen zijn de volgende voorbereidingen nodig. Wij streven ernaar deze onderzoeken in 1 polikliniekbezoek te laten plaatsvinden (“cataractstraat” genoemd).

Kunstlensmeting (Oculometrie)
De sterkte van de kunstlens voor uw oog moet worden bepaald. Dit wordt gedaan door een lensmeting (biometrie) op de polikliniek Oogheelkunde. Dit duurt niet lang en is niet pijnlijk. Er wordt altijd een meting aan beide ogen gedaan. Het dragen van contactlenzen beïnvloedt de lensmeting. Indien u contactlenzen draagt, is het nodig dat u de contactlenzen voor de lensmeting een periode uit doet. Zachte contactlenzen mogen tenminste 2 weken voor de meting niet worden gedragen en harde (vormstabiele/ zuurstofdoorlatende contactlenzen) tenminste 4 weken.

Preoperatieve screening
Om problemen tijdens de operatie zoveel mogelijk te voorkomen zal de anesthesioloog uw gezondheidstoestand beoordelen. Neem een lijst van uw medicijnen mee! Soms zijn speciale maatregelen/adviezen nodig om de operatie zo veilig mogelijk te kunnen uitvoeren. Indien nodig verwijst de anesthesioloog u naar een andere specialist, bijvoorbeeld de internist of cardioloog.

Meestal krijgt u bij het 1e polikliniekbezoek de operatiedatum mee. U krijgt ook een recept mee voor oogdruppels en tabletten die u na de operatie moet gebruiken.

Voorbereiding thuis

Neem uw patiëntenkaart mee
Draag makkelijk zittende kleding ( u hoeft geen pyjama mee te nemen)
Gebruik geen make-up
Laat contactlenzen uit
Gebruik tenzij anders vermeld gewoon uw normale medicijnen (ook het gebruikt van bloedverdunners kan gewoon doorgaan)
U hoeft niet nuchter te zijn als de operatie plaatsvindt met een plaatselijke verdoving; u mag ’s morgens voor de operatie een normaal ontbijt nemen en drinken.
Als de operatie onder (algehele) narcose plaatsvindt moet u wel nuchter zijn (dit betekent dat u 5 uur voordat u in het ziekenhuis moet zijn niets meer mag eten/drinken of roken.
Het is plezierig dat u zich door iemand laat vergezellen. Na de operatie kunt u niet zelf naar huis rijden.

Melden
De middag voor de operatie krijgt u te horen hoe laat u aanwezig moet zijn op de Dagbehandeling ( 1e verdieping), route 150. U kunt zich melden bij de balie.

Voorbereiding operatie
Op de Dagbehandeling wordt het te opereren oog gemarkeerd met een pijl. Ter voorbereiding op de operatie wordt het oog gedruppeld. U krijgt een operatiehesje aan en komt op een verrijdbare behandeltafel te liggen in de voorbereidingsruimte. Een gehoorapparaat moet aan de kant van het te opereren oog uitgedaan worden. Een kunstgebit mag u inhouden (bij plaatselijke verdoving). Maak voor het vertrek naar de operatiekamer even gebruik van het toilet, dat voorkomt problemen tijdens de operatie. De operatie vindt plaats onder plaatselijke verdoving, tenzij er anders met u is afgesproken. In het Deventer Ziekenhuis wordt zowel de ‘subtenon’ anesthesie als druppelverdoving gebruikt. Voor de subtenon verdoving wordt het oog eerst verdoofd met druppels en hierna wordt met een stompe canule verdovingsvloeistof achter het oog geplaatst. Om de verdoving goed te verspreiden wordt er een gewichtje/drukballon enkele minuten op het oog geplaatst. Door de verdoving is de gevoelswaarneming uitgeschakeld en kan u het oog niet meer bewegen. In het algemeen wordt het plaatsen van de verdoving niet als pijnlijk ervaren.

Op de operatiekamer
Voordat de operatie begint wordt u steriel afgedekt met een doek. De operatie behoort geen pijn te doen. U kan tijdens of vlak voor de operatie gerust vragen stellen aan de oogarts. Het is niet erg als u moet hoesten of niezen tijdens de operatie indien u de oogarts hiervoor even waarschuwt (dus vermijd plotseling hoesten). Tijdens de operatie moet u ongeveer 15 minuten rustig blijven liggen. Aan het eind van de operatie krijgt u zalf in het oog met een kapje en verband erover. Als de operatie onder plaatselijke verdoving is, gaat u hierna direct terug naar de afdeling/voorbereidingsruimte en mag u eten, drinken en lopen.

Tijdsduur
U bent in totaal ongeveer 2 uur in het ziekenhuis bij een staaroperatie onder lokale verdoving.

Naar huis
Als u zich na de operatie goed voelt mag u weer naar huis. U mag niet zelf rijden. Houdt er rekening mee dat het dragen van de eigen (oude) bril soms niet mogelijk is over het oogverband heen.

Nazorg
Soms is het nodig dat u de dag na de operatie voor controle komt, die afspraak krijgt u dan mee. Indien u niet voor controle hoeft te komen wordt u de dag na de operatie gebeld, het lijstje met vragen die dan gesteld worden vindt u achteraan (Bijlage 1). ’s Avonds na de operatie en de volgende ochtend neemt u het tablet Diamox in, tenzij anders is geadviseerd. Bij pijn mag u 500 mg. paracetamol nemen. De dag na de operatie mag u het verband en oogkapje thuis eraf halen. Bewaar het oogkapje goed. Het is belangrijk het geopereerde oog gedurende de eerste week na de operatie goed te beschermen. ’s Nachts gebruikt u hiervoor het doorzichtige plastic oogkapje (over het oog plakken met de rol pleisters die u bij de apotheek heeft gehaald). Het kan heel goed zijn dat het zicht nog wat wazig is. Het oog is de eerste week mogelijk geïrriteerd en traant soms. U kunt de dag na de operatie als het oogkapje eraf is beginnen met druppelen volgens het druppelschema in bijlage 2.

Complicaties
Bij pijn of plotseling minder zien of bij toenemende roodheid van het oog, dient u contact op te nemen met de polikliniek Oogheelkunde, tel.: (0570) 53 51 15 of met de dienstdoende oogarts, tel.: (0570) 53 53 53.

Leefregels

U mag na de operatie niet in het oog wrijven.
U mag douchen en haren wassen, met het geopereerde oog gesloten.
U mag normale huishoudelijke activiteiten en kantoorwerk verrichten, u mag wandelen, fietsen en tv kijken. U mag gewoon dingen van de grond rapen.
Sporten mag na 2 weken weer, voorzichtig nog wel met contactsporten. Zwemmen mag de eerste 2 weken niet.
Werken in een stoffige omgeving mag 1e week niet, nadien bij voorkeur met een beschermende bril.
Autorijden is afhankelijk van het totale gezichtsvermogen (beide ogen samen) wel of niet toegestaan. In ieder geval niet als het oogverband op is. Overleg dit met uw oogarts.
De oude bril ‘klopt’ na de operatie niet meer, maar het kan geen kwaad het oude glas in de bril te laten zitten totdat u het nieuwe briladvies krijgt. Indien u last heeft van de sterkte van het oude brillenglas, kunt u het glas bij de opticien eruit laten halen.

Eindcontrole
Na ongeveer 4 weken volgt de eindcontrole. Dan wordt met u besproken of u eventueel een andere bril of leesbril nodig heeft.

De opticien doet de definitieve eindmeting 5 - 6 weken na de operatie. Voorafgaand aan een staaroperatie kan nooit worden gegarandeerd dat u na de operatie scherp kunt zien zonder bril. Het is mogelijk dat de optimale gezichtsscherpte voor in de verte na de operatie wordt bereikt met een bril. Een leesbril is vaak wel nodig na een staaroperatie. Indien een multifocale kunstlens geïmplanteerd is, is een (lees)bril meestal niet meer nodig. Een speciale kunstlens kan de afhankelijkheid van de bril na de staaroperatie verminderen. Hierover kan u lezen in de folder “kunstlenzen gebruikt bij een staaroperatie”

Vragen?
Heeft u na het lezen nog vragen, stel ze dan gerust aan uw oogarts, optometrist of de polikliniek assistenten. Uitgebreidere informatie, foto’s en animatie vindt u op onze website www.oogartsen.nl

Bijlagen

1. Vragenlijst 1 dag na de operatie
2. Druppelinstructie