Vormen van huidkanker
Er zijn verschillende vormen van huidkanker.
Het basaalcelcarcinoom
Het basaalcelcarcinoom is een lokaal-kwaadaardige tumor die uitgaat van de opperhuid. Het groeit heel langzaam en zaait praktisch nooit uit. Het basaalcelcarcinoom wordt voornamelijk aangetroffen in het gelaat (hoofd/hals), maar ook wel elders op het lichaam. Het basaalcelcarcinoom is de meest voorkomende vorm van huidkanker (circa 75% van de gevallen), in Nederland ruim 20.000 gevallen per jaar. Het komt bij zowel bij mannen als vrouwen voor en meestal boven het 40e jaar. Factoren die een rol kunnen spelen bij het ontstaan:
- Zonlicht, met name zonverbranding
- Röntgenbestraling
- Erfelijke aanleg
Klachten/symptomen:
- In het gezicht begint het vaak als een glazig, soms gepigmenteerd knobbeltje. Buiten het gezicht kan het lijken op een eczeemplek, die dan niet op zalf reageert.
- Basaalcelcarcinomen in het gelaat hebben de neiging na verloop van tijd open te gaan, gemakkelijk te bloeden en een zweertje te vormen.
- Jeukt niet, doet geen pijn
Het plaveiselcelcarcinoom
Het plaveiselcelcarcinoom is een lokaal-kwaadaardige tumor die uitgaat van de opperhuid. Het voorstadium is de (veel voorkomende) actinische keratose, een afwijking van de huid. In circa 5% van de gevallen ontaardt de keratose in het plaveiselcelcarcinoom. Het carcinoom komt voornamelijk voor bij mannen (hoofd), maar ook bij vrouwen (benen). In de leeftijd na het 40e, 50e jaar. Factoren die een rol kunnen spelen bij het onstaan:
- zonlicht, vooral bij lichte huid
- transplantatiemedicatie
- röntgenstraling,
- contact met Arseen, chronische wonden, littekens van brandwonden of bevriezing.
Klachten/symptomen:
- voorstadium: verhoorning van de huid (actinische keratose)
- plaveiselcelcarcinoom zelf: een wratachtig knobbeltje dat langzaam groeit niet jeukt en geen pijn doet
Melanoom
Het melanoom is een kwaadaardige moedervlek die soms uit het niets kan ontstaan, maar vaak ook voortkomt uit een al langer bestaande gewone moedervlek. Vaak betreft het dan moedervlekken die al enigszins afwijkend waren (“onrustige” moedervlekken) of grote moedervlekken die al bij de geboorte aanwezig waren.
Melanomen kunnen op elke leeftijd voorkomen en er zijn vormen die met name bij ouderen voorkomen (lentigo maligna melanoom). Een piek ligt echter op de (jong) volwassen leeftijd. Verder hebben een verhoogd risico mensen met een zogenaamd dysplastisch naevus syndroom (heel veel afwijkende moedervlekken), een grote aangeboren moedervlek, of een heel licht huidtype met veel zonverbrandingen in de voorgeschiedenis. Factoren die een rol kunnen spelen bij het ontstaan:
- Zonverbrandingen, vooral in de vroege jeugd.
- Erfelijkheid
Klachten/symptomen:
Ontstaan en groei van een moedervlek die sterk afwijkt van de andere moedervlekken.
