De zorg voor uw shunt

Wat is een shunt?
Voor een hemodialysebehandeling is toegang tot de bloedbaan nodig. Hiervoor wordt een shunt aangelegd. Een shunt is een verbinding tussen een slagader en een ader in uw arm. Er zijn twee soorten shunts: een shunt gemaakt van een eigen bloedvat of gemaakt van een kunststof bloedvat.

Het aanleggen van de shunt
Enige tijd voordat u begint met dialyseren wordt de shunt aangelegd. Het duurt 2 tot 6 weken voordat de shunt kan worden gebruikt. De chirurg legt de shunt aan in de arm die u het minst gebruikt. Bent u (bijvoorbeeld) rechtshandig, dan komt de shunt in uw linkerarm. U moet er zelf voor zorgen dat er in deze arm geen bloed wordt geprikt en geen infuus wordt ingebracht.

Het aanleggen van een shunt gebeurt via een operatie onder regionale verdoving of algehele anesthesie. Bij een regionale verdoving wordt het gevoel in uw hele arm uitgeschakeld. Na de operatie is de arm nog een paar uur gevoelloos. Meestal duurt de operatie ongeveer 1 uur. Na de operatie blijft u 1 nacht in het ziekenhuis. De volgende ochtend mag u weer naar huis, tenzij de arts anders met u heeft afgesproken. De verpleegkundige controleert de shunt regelmatig met de stethoscoop. Soms zit de shunt meteen na de operatie al dicht. Dan is een tweede operatie noodzakelijk.

Hebt u een kunststof shunt gekregen, dan kan uw arm de eerste dagen na het aanleggen dik of blauw (bloeduitstorting) worden. Dit verdwijnt meestal na 1 tot 4 weken. U kunt uw arm het beste ondersteunen door hem hoog te leggen op een kussen. Na ongeveer 10 dagen komt u voor controle op de polikliniek en verwijdert de chirurg de hechtingen.

Shuntcontrole
U moet de doorstroming van de shunt dagelijks controleren. De afdelingsverpleegkundige legt u uit hoe u dit moet. Lukt het u zelf niet, dan kan iemand uit uw naaste omgeving dit doen. Het controleren is noodzakelijk om op tijd te merken of de shunt nog functioneert.

Hoe controleert u de shunt?

1. Houd de shunt tegen uw oor. U hoort het ruisen van de shunt.
2. Leg de vingers van uw andere hand op de shunt. U kunt dan de trilling van de shunt voelen.

De kunststof shunt kunt u controleren op doorstroming door er meerdere vingers van uw andere hand op te houden.

1. Het shuntgeruis is duidelijk minder geworden.
2. De trilling is niet goed voelbaar.
3. De trilling is veranderd in kloppen; u voelt dan alleen de hartslag.
4. De shunt is pijnlijk en/of rood.
5. Bloeding van de shunt. Wees hier alert op, want het is een verbinding met een slagader en kan daardoor erg bloeden. Goed afdrukken en snel hulp zoeken is het advies.

Bij twijfel altijd contact opnemen!
U kunt contact opnemen met de Dialyseafdeling, van maandag tot en met zaterdag van 7.30 tot 16.00 uur, telefoon: (0570) 53 53 10. Bent u in het weekend ongerust, dan kunt u het algemeen ziekenhuisnummer bellen, (0570) 53 53 53. De telefoniste roept dan de dienstdoende dialyseverpleegkundige voor u op. In de pre-dialysefase neemt u contact op met de pre-dialyse-verpleegkundige.

Adviezen voor het beschermen van de shunt

• Til alleen lichte dingen; dus geen zware boodschappentas.
• Draag een tas aan de hand of gebruik een tas op wielen. Draag een tas niet in de elleboogplooi van de shuntarm.
• Voorkom beschadiging van de shunt door uw armen tot een flink stuk over de shunt te beschermen bij bepaalde handelingen. Draag bijvoorbeeld handschoenen en lange mouwen als u met planten of struiken werkt. Ga niet stoeien met huisdieren (nagels van een kat zijn bijvoorbeeld altijd scherp).
• Krab niet aan plekjes op de shuntarm.
• Draag ruimzittende kleding. Voorkom knelling van kleding, armbanden, of horloges aan de shuntarm.
• Zorg dat uw shuntarm altijd vrij ligt, ga er niet op liggen.
• Bescherm uw shuntarm als u langdurig in de zon gaat.
• Laat uw bloeddruk meten aan de andere arm; dus niet aan de shuntarm. Dit geldt ook voor bloedprikken en/of vaccineren.

Tot slot: wees altijd zuinig op uw shunt.

Vragen?
Hebt u nog vragen naar aanleiding van deze folder, bel dan gerust met de dialyseverpleegkundige, telefoon: (0570) 53 53 10.