Hartfalencentrum Deventer Ziekenhuis

Mede door de vergrijzing van de bevolking en door de verbeterde behandeling van verschillende cardiale aandoeningen, zoals het acute hartinfarct, blijven er meer mensen met een beschadigd hart in leven, hetgeen kan leiden tot andere gezondheidsproblemen zoals hartfalen. Bij hartfalen is er sprake van een complex van klachten en verschijnselen door een tekortschietende pompfunctie van het hart.

Toename hartfalen
Eén tot twee procent van de westerse bevolking heeft hartfalen. Het aantal nieuwe patiënten met hartfalen is ongeveer 5 tot 10 per 1000 personen per jaar. In Nederland hebben ongeveer 200.000 mensen een vorm van hartfalen. Veelvoorkomende klachten zijn kortademigheid bij inspanning, verminderde inspanningstolerantie, moeheid, niet plat kunnen liggen, nachtelijk kortademigheid en hoesten, verminderde eetlust en soms (mn bij ouderen) verwardheid. Patiënten ontwikkelen ook vaak dikke enkels en benen. Hartfalen wordt in het algemeen beschouwd als een chronische aandoening, met soms perioden van verslechtering, waarvoor regelmatig ziekenhuisopname nodig is. Hartfalen kan ook acuut optreden.

Onderzoek toont meerwaarde hartfalenpoli
In de afgelopen 20 jaar is er grote vooruitgang geboekt bij de behandeling van chronisch hartfalen, waarbij niet alleen vermindering van klachten, maar ook verbetering van overleven is bereikt. Deze verbetering is bereikt door nieuwe medicatie, nieuwe technieken – o.a. pacemakers – en een goede begeleiding.
Grote internationale onderzoeken, maar óók het DEAL-HF onderzoek in het Deventer Ziekenhuis, hebben aangetoond hoe belangrijk extra begeleiding van hartfalen patiënten hiervoor is. Het DEAL-HF onderzoek liet zien dat patiënten, die begeleid werden door een verpleegkundige en een arts op de hartfalenpoli minder vaak werden opgenomen wegens hartfalen en/of overleden dan de hartfalen patiënten, die deze begeleiding niet kregen. Sinds 2000 heeft het Deventer Ziekenhuis een hartfalenpoli, eerst in de vorm van bovengenoemd onderzoek, later als een reguliere behandeling. 

Verwijzing
Patiënten, bij wie op de polikliniek of tijdens een opname hartfalen is gediagnosticeerd, kunnen door de cardioloog voor uitleg en begeleiding naar de hartfalenpolikliniek verwezen worden. Bij ontslag uit het ziekenhuis krijgt de hartfalen patiënt mondelinge en schriftelijke informatie, waarna binnen 2 weken een afspraak op de hartfalenpoli volgt. Tijdens de eerste visites wordt door de hartfalenverpleegkundige uitleg gegeven over wat hartfalen is, over de oorzaak van hartfalen bij deze patiënt, over medicatie bij hartfalen, het belang van therapietrouw en mogelijke bijwerkingen van medicijnen. Patiënt, bij voorkeur begeleid door partner of iemand anders, krijgt advies over zout- en vochtbeperking, het belang van dagelijkse gewichtscontrole, over vroegtijdige herkenning van symptomen, die wijzen op verergering van hartfalen, over wanneer het verstandig is de hartfalenpoli te bellen, over zelfzorg en afwisseling van rust en activiteit. Ook wordt hun thuissituatie en eventuele hulp van de thuiszorg besproken. De verpleegkundige weegt de patiënt en meet de bloeddruk. Hierna beoordeelt de arts, na een korte samenvatting door de verpleegkundige, de conditie van de patiënt, de nierfunctie en elektrolyten, het ecg, doet een lichamelijk onderzoek en stelt samen met de verpleegkundige het (nieuwe) behandelplan op, waarbij ook optimalisatie van de medicatie belangrijk is. Bij problemen wordt er, zo nodig, overleg gepleegd met de superviserend cardiologen of met de eigen cardioloog van de patiënt.

Op de Hartfalenpoli wordt gewerkt volgens de richtlijnen van de European Society of Cardiology, de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie, de Nederlandse Hartstichting, ondersteund door het kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg CBO.
De hartfalenpoli onderhoudt contacten met de kliniek, de dietitiek, het maatschappelijk werk en met de fysiotherapie. Zoveel mogelijk patiënten volgen een vorm van hartrevalidatie speciaal voor hartfalen patiënten. Ook heeft de poli regelmatig contact met de thuiszorg, verzorgers van verpleeghuizen en met huisartsen.

Vervolgafspraken
Als de patiënt zo goed mogelijk is ingesteld op de medicatie en goede uitleg heeft gekregen over de leefregels, worden de afspraken met grotere tussenperiodes gemaakt of alleen indien nodig. Het is belangrijk dat de patiënt heeft geleerd wanneer hij/zij bij toename van klachten eventueel tijdelijk een extra plastablet kan nemen, en wanneer hij/zij bij voorkeur even met de hartfalenpoli moet overleggen. Zelfredzaamheid wordt gestimuleerd. 


Maak kennis met het Hartfalenteam